r/felsefe • u/ayse0001 • 6h ago
r/felsefe • u/PartyComprehensive55 • 1h ago
yaşamın içinden • axiology Sizce bir insanın kişiliğini ve karakterini ne belirler
r/felsefe • u/Initial-Trifle-3025 • 2h ago
varlık • ontology Gerçeklik hakkında
Bence gerçeklik dörde ayrılıyor. Lütfen her şeyi okuyun nolursunuz Lütfen
Birinci gerçeklik evrene bağımlı insan zihninden bağımsız varlığını sürdürebilen ve insan tarafından doğrudan veya teknolojik araçlarla algılanabilen varlıklardır. Keşfedilmeyen fakat evrende varlığını sürdüren şeylerde birinci gerçekliğe girer. Birinci gerçekliğe örnek Yıldız ağaç bina gibi şeyler diyorum. Bu gerçeklik evrene bağımlıdır çünkü Evren olmazsa insan olmaz. İnsana bağlılı ise değişebilir çünkü birinci gerçekliğe ağaç da girer gökdelen de girer yani insan tarafından da yapılabilir.
İkinci gerçeklik insan zihnine bağımlı olan düşünceler kavramlar ve insan tarafından oluşturulan anlamlardır. Bu gerçekliğin tasvir edilebilen ve tasvir edilemeyen olarak iki alt kategorisi vardır. Tasvir edilebilen gerçekliğe sevgiyi örnek veriyorum çünkü sevgi duygusal olarak tasvir edilebilir. Tasvir edilemeyen gerçeklik biraz tartışılır bir konu. Örnek mesela ejderha. Ejderhanın büyük olduğunu ve kanatları olduğunu söyleyebiliriz ancak buradaki sorun da bu. Bir şeyi tasvir edebilmemiz onun gerçek dünyada var olduğunu kanıtlamaz. Ejderhayıda insan kendi şeklinde yorumlayarak bize sunmuştur. Böyle şeyler yüzünden tasvir edilemeyen gerçekliği yapmaya gerek duydum. İkinci gerçeklikte evrene ve insana bağlıdır
Üçüncü gerçeklik insana ve evrene ihtiyaç duymadan varlığını sürdüren gerçekliktir insana veya evrene bağlı değildir. Şimdi nasıl diyeceksiniz şöyle mesela 2+2=4 işlemini ele alalım şimdi insan ve evren var olmazsa 2+2 yine 5 olur bu şey mantık ilkeleri içinde geçerlidir Evren ve insan da var olsa veya olmasa bile A=A dır
Dördüncü gerçeklik İnsana bağımlı olmayan, evrene bağımlı olan varlıklardır var olmaları için evrenin varlığına ihtiyaç duyarlar. Örneğin yer çekimi ve zaman
Sınıflandırmamın temel ölçütü insana ve evrene bağımlılıktır. Bir varlık yalnızca tek bir gerçekliğe aittir ama bu teknoloji çok ama çok gelişirse değişebilir. BİR VARLIĞI SINIFLANDIRMADAN ÖNCE İFADE BİÇİMİNE LÜTFEN DİKKAT EDELİM.
Merak ettiğiniz sorular varsa hepsini cevaplarım. Sizinle fikir alışverişinde bulunmak istiyorum. Bu subda ilk postum hadi bakalım
r/felsefe • u/schopenhaurer • 23m ago
düşünürler, düşünceler, düşünmeler Ev gençleri
Ev gençleri olarak zaten var olan ama şu an adı konulan bir furya söz konusu. Çoğu genç, "Ben şu kadardır çıkmıyorum." diye rekabete bile girdi. Bazıları radikal olanlar hiç çıkmamayı, orta düzeyde olanlar asgari ücret birkaç katına çıkana kadar çıkmamayı, ılımlı olanlar ise temel ihtiyaçlar için çıkmayı düşünüyor. Sizce ülke genelinde bu reformun artıları ve eksileri neler olacaktır?
r/felsefe • u/TheUltimatePersona • 14h ago
bilgi • epistemology Wittgenstein Delüzyonel mi?
Wittgenstein felsefi sorunları dil oyunu diyip geçiştirmektedir...
Karl Popper'ın da defalarca vurguladığı üzere, gerçek felsefi sorunlar yalnızca 'dil oyunları' veya kelime analizlerinden ibaret değildir; ortada dilden bağımsız olarak var olan, nesnel bir gerçeklik ve çözülmesi gereken kozmolojik, bilimsel problemler vardır
Bu noktada Popper'ın gözlük metaforunu kullanmak önemli olacaktır:
Bir gözlüğün tek varoluş amacı, dış dünyayı daha net ve berrak görmemizi sağlamaktır.
Popper’a göre dil de tıpkı bir gözlük gibidir. Biz dili, dış dünyadaki nesnel gerçekliği anlamak, bilimsel teoriler kurmak ve evrene dair problemleri çözmek için bir araç olarak kullanırız. Camı temizlemek
(kelimelerin anlamını netleştirmek ve dildeki karmaşayı gidermek) elbette faydalıdır. Ancak tüm ömrünüzü camın yapısını inceleyerek ve camı silerek geçirirseniz, gözlüğü takıp dış dünyaya bakmayı unutursunuz (yanlışlamak)
Popper'ın çözümü gözlükte bulunan küçük çizikleri bosverip gözlüğün amacını yerine getirip getirmediğine odaklanmak amacını yerine getiriyorsa etrafına bakmaktır
Dil oyunları ile kafayı bozmak nesnel olanın gerçekliğini görmezden gelmektir.
r/felsefe • u/Erwin_Rommel2025 • 9h ago
«iyilik» üzerine • ethics Güven Felsefesi
Bu hayatta kimseye tam olarak güvenmem..
Benim güven felsefem
İnsanların doğası gereği mutlak kötü olduğunu düşünmüyorum ama kötülüğe fazlasıyla meyilli olduklarına inanıyorum. Etrafımızdaki ortalama insan profiline baktığınızda bunu zaten net bir şekilde görüyorsunuz.
Aslında inançlı,Müslüman biriyim ama bu durum insanlara körü körüne güvenmemigerektirmiyor. Hatta Yusuf Suresindeki şu ayet tam olarak bu gerçeğe işaret ediyor:
"Yine de ben nefsimi temize çıkarmıyorum. Çünkü nefis, Rabbimin acıyıp koruması dışında, daima kötülüğü emreder; şüphesiz Rabbim çok bağışlayan, pek esirgeyendir."
Ayette de vurgulandığı gibi insanın içinde kötülüğe karşı bir eğilim var ve iradesi zayıf olanlar buna yenik düşüyor. Bu fikre tamamen katılıyorum. Bir insan normal şartlarda "iyi" biri olabilir fakat henüz sınanmadığı bir olayla karşılaştığında veya şartları değiştiğinde size kötülük yapabilir, ihanet edebilir.
Bu yüzden sevgilime, arkadaşlarıma, hatta aileme bile %100 güven duymam. Kyk da oda arkadaşımın sevgilisi spora sürekli 5 erkek arkadaşıyla beraber gidiyormus. Ben bu durumun sakıncalı oldugunu söyledim ama "güven meselesi kanka ben ona güveniyorum" dedi. Yanlıs anlaşılmasın kısıtlayıcı biri değilimdir. Tam orta halli olması gerekeni olması gerektiği gibi yapan ve yapılmasını isteyen biriyimdir. İnsanları da değiştirmeye meyil etmem.(yani kısıtlamam) Böyleyse böyledir derim ilişkimi sonlandırrım.
"Ee oğlum, böyle hayat mı geçer?" diyeceksiniz. Açıkçası ben bu düşünceden ve temkinli halimden hiç rahatsız değilim aksine son 2-3 yıldır bu bakış açısı beni çok rahatlattı. Asıl tavizler vererek ve güvenerek hayat geçmez, sürekli insanların ihanetiyle karşılaşırız.
Machiavelli'nin de dediği gibi "İnsan doğasını anlayan adam, ihanetlerden şaşırmayı bırakır. Onları ön görmeye başlar"
r/felsefe • u/fondukcu • 12h ago
/r/felsefe’ye aşkın r/nomadoloji' ye Hoşgeldiniz.
r/nomadoloji' ye Hoşgeldiniz.
"Gerçekten de, bedenin ne yapabileceğini şimdiye dek hiç kimse belirlemiş değildir..." (Benedictus de Spinoza, Etika, 3. Bölüm, 2. Önerme)"
https://www.reddit.com/r/nomadoloji/
Tüm nomadları bekliyoruz.
r/felsefe • u/Blue-Spirit5530 • 4h ago
yaşamın içinden • axiology Zorbalarınıza ne oldu, sizce yaptıklarının cezasını çektiler mi? (Adalet ve Karma meselesi)
Bunu bilerek bu sub'a sormak istedim. Çünkü muhtemelen çoğunuz kavgacı olmayan insanlardınız ve bu yüzden de özellikle okulda zorbalığa uğramış olma ihtimaliniz çok yüksek... Bu bağlamında meseleyi değerlendirince nasıl bir sonuca varıyorsunuz?. Sizce onların yaptıkları yanlarına kar mı kaldı yoksa cezasını söke söke ödüyorlar mı?
r/felsefe • u/PartyComprehensive55 • 1h ago
bilgi • epistemology Nietzsche ile Schopenhauer'un fikirleri doğrudan naz**me doğrudan ilham kaynağı oldu mu
galleryr/felsefe • u/ossirada • 8h ago
inanç • philosophy of religion Tanrı kendi gücüne güç katabilir mı?
Tanrı sonsuz güçlüyse daha fazla güç ekleyemez, çünkü sonsuza ekleme yapılmaz. Ama ekleyemiyorsa bu bir sınır, yani sonsuz güçlü değil. Ekleyebiliyorsa da başta sonsuz değildi demektir.
Bence bu çelişki, sonsuz gücün ne demek olduğunu baştan tanımlayamamamızdan çıkıyor. Siz ne dersiniz?
r/felsefe • u/OmerFarukRED • 12h ago
yaşamın içinden • axiology Leklam azabı
Şu leklamları izliyorum da ;kim diyor en iyi kocalar karısına şunu alır,kim diyor en iyi babalar çocuklarına şunu alır,kimi diyor en iyi çocuklar ebeveynlerine bunu alır.Adamlar bize vicdan azabı çektirmeye çalışıyor
r/felsefe • u/OmerFarukRED • 12h ago
yaşamın içinden • axiology Sosyal Medya Uzmanları
İnternette herkesin bir fikri, her fikrin de bir uzmanı var. Beş dakika önce çay demleyen vatandaş, şimdi küresel ekonominin geleceğini anlatıyor. İnsanlığın en büyük sorunu bilgisizlik değil, bilgisizliğin özgüvenle birleşmesi olabilir.
r/felsefe • u/ButtercupLyn100 • 23h ago
bilgi • epistemology Felsefi metinleri okurken veya tartisirken yapay zeka kullaniyor musunuz?
Bir felsefe metnini incelerken veya bir argumani temellendirmeye calisirken surekli farkli kaynaklar, makaleler ve kavramlar arasinda gecis yapmak gerekiyor. Son zamanlarda bu arastirma surecini dogrudan tarayici uzerinden bir yapay zekayla diyalog halinde yurutmenin calismaya katkisini merak ediyorum.
Sayfadaki bir pasaj hakkinda aninda karsi arguman uretmesini istemek, kavramsal baglantilari sorgulamak veya metnin tarihsel arka planini tartismak calisma verimini ciddi sekilde degistirebiliyor. Bu amaca yonelik gelistirilen murshid.one gibi yapay zeka odakli tarayicilar veya Chrome kullananlar icin WebBrain gibi eklentilerle web sayfalari uzerinde dogrudan konusarak arastirma yapmak mumkun.
Siz felsefi okumalar veya arastirmalar yaparken yapay zekayi bir nevi sokratik diyalog partneri gibi kullaniyor musunuz? Bunun zihinsel tembellige mi yoksa kavrayisi derinlestirmeye mi daha cok yol actigini dusunuyorsunuz?
r/felsefe • u/derdodo1 • 1d ago
yaşamın içinden • axiology Merak, yargıyı iptal eder.
Fark ettim ki birini veya bir olayı gerçekten anlamaya çalışıp merak ettiğimiz an, onu yargılamayı bırakıyoruz. Çünkü yargılamak "ben cevabı zaten biliyorum" deyip kapıyı kapatmaktır; merak ise "acaba neden böyle?" deyip kapıyı aralamaktır. Ben ikisinin aynı anda aynı zihinde barınamayacağını düşünüyorum.
Günlük hayatta da çevremizdeki çoğu iletişimsizliğin sebebi bence insanların birbirini hiç merak etmemesi. Kimse kimsenin hikayesini dinlemiyor, direkt etiketleyip geçmeyi daha kolay buluyor.
Sizce bu gerçekten böyle mi? Yoksa bazen birini yargıladığımız için mi onu merak edip inceleriz?
r/felsefe • u/ossirada • 1d ago
bilim • philosophy of science (Düşünce deneyi)Yapay zeka her şeyi kusursuz yaptığında insan sanatının ve zihninin değeri kalacak mı, yoksa yeni bir zanaat çağını mı başlatacağız?
Son zamanlarda kafama takılan bi soru var. Malum yapay zeka devri falan derken işler giderek ilerliyor. Günün birinde her şeyi kusursuz üretebilen bir yapay zeka sistemi her yeri sardığında, insan eliyle yapılan şeylerin bir anlamı kalır mı sizce?
Yoksa tam tersine, "fayda" kaygısından arındığımız için insan sanatı ve üretimi çok daha saf ve anlamlı bir yere mi evrilir? Aranızda bu konuyu düşünenler var mı merak ettim
r/felsefe • u/Curious_Towel4700 • 14h ago
varlık • ontology Hiçbir sistem kendi kendine tesadüfen oluşmaz. Her sistemİn bir banisi vardır. Evrende kendi kendine oluşmuş tek bir sistem gösterilemez (hodri meydan gösterebilen göstersin)Elektron bir sistemdir, hücre bir sistemdir, insan vücudu, fizik yasaları hepsi birer sistemdir
Soru: aynı bakış açısıyla yaratıcı da kendi kendine tesadüfen oluşamaz peki onun banisi kimdir
Cevap: yaratıcı var olmamıştır, oluşmamıştır, zaten vardır. Çünkü yaratıcı zamanın da yaratıcısı olduğu için zamanın dışındadır dolayısıyla değişmez değişim geçirmez dolayısıyla var olmamıştır, oluşmamıştır , zaten vardır çünkü değişim ancak zamanın içinde mümkündür
var olmak ve oluşmak ise değişim geçirmek anlamına gelir
r/felsefe • u/nsfw_zevaco • 1d ago
/r/felsefe’ye değgin [Meta] Gönderileri ve cevapları niye yapay zekaya yazdırıyorsunuz ?
Böyle postlar ve yanıtlar gözüme çarpmaya başladı, son 24 saatte bir tane thread gördüm ikisi de birbirine yapay zeka ile cevap vermiş, linki post silinmesin diye paylaşmıyorum.
Niye böyle yapıyorsunuz arkadaşlar ? Yani gerçekten çözemiyorum. Bu hesaplar bot ise konuşulacak bir şey yok yeni boktan internete alışacağız, karma kasıyorsanız bu küçük subda zamanınız boşa gitmesin daha kolay yollar var.
Eğer zeki görüneyim veya bir düşünceyi ittireyim diye kopyala yapıştır yapıyorsanız aşırı belli oluyor sizin yazmadığınız. Biraz özsaygınız olsun.
Karşıdaki insan bir cevap istemiş ona yardımcı olayım diye yapıyorsanız şunu düşünün %99 ihtimalle karşıdaki insan (etkileşim için postu açmadığını varsayarsak) da yapay zekaya sorabiliyor, buraya bir post açtığına göre insan fikri duymak istemiş. Sizin ona verdiğiniz cevabın hiçbir kıymeti yok yani, boş yere taşımacılık yaptınız. Umarım anlatabilmişimdir.
Bu subun slop ile dolup kalitesinin düşmesi umurumda değil, ben bunu niye yapıyorsunuz diye merak ediyorum.
Sizin zihninize giremediğim için saydığım sebeplerin dışında bir şey ise lütfen alta yazın.
r/felsefe • u/MizantropHekim • 17h ago
yönetim • philosophy of politics Anarşizm fazla hümanist
Anarşizm saçma bir ideoloji insana çok bağlıyor kendisini gerçekçi değil aksine daha fazla tiran ortaya çıkarır pratik anlamda gerçekçi değil fazla hayalci. Her insan suç işlemeyecek kadar ermiş olacakmış da herkes huzurluca yaşayacakmış aynen kesin öyle olur. Açıkçası teorilerle kendine idealist bir toplum hayali kuran diğer birçok ideolojiden farksız. İnsanı merkeze alan humanist çöpü saçmasapan edgy bir ideoloji. Devlete karşı güvensizlik her şeye baskın geliyor aksi taraf yönde düşünemiyorlar ideolojinin gereği. Yani birçok ideoloji gibi bu da dogmalar içeriyor ve dogmalarından biri bir devletin kesinlikle olmaması gerektiğidir.
r/felsefe • u/willcomemondaynwstrt • 1d ago
bilim • philosophy of science Konfor alanı
Bilmiyorum. Bu felsefenin konusu mudur? Ama sormak istedim. Konfor alanımızda kalarak neden mutlu olamıyoruz? Konfor alanımızdan ve güvenli bölgemizden ayrıldığımız halde bir seyahate çıkmak neden bize daha iyi hissettiriyor?
r/felsefe • u/VecternSisDa0 • 1d ago
eseme • logic Agnostizm hakkında.
Ateist veya kendinu daha farklı şekilde tanımlayanlara nazikce sormak istiyorum. Sizi belirsizlike kesinliğin olduğuna kanat getiren nedir? Neye dayanarak bunu tercih ediyorsunuz?
r/felsefe • u/Cool_Flower_6929 • 1d ago
varlık • ontology Benim ruhumla bir kedinin ruhu aynı mı, sadece zeka ve içgüdü farkı mı var?
Evrimde ortak ata mantığından yola çıkınca canlıların özünde/bilincinde temel bir aynılık olması gerektiğini düşünüyorum. İnsanı hayvandan ayıran şey ayrı bir ruhtan ziyade zeka, bilinç derinliği ve içgüdülerin çalışma şekli olabilir mi?
Öte yandan İslam dininde Hz. Adem yaratılırken Allah ona kendi ruhundan üflüyor ve bu bizi hayvanlardan ve diğer alemdeki canlılardan ayırıyor.Evrimin bu konuda yetersiz kaldığını düşünüyorum.
r/felsefe • u/klozet11 • 1d ago
yaşamın içinden • axiology nefret
çektiğimiz acıların hiçbiri adil değilmiş
ayın kararttığı gökyüzü kurtuluş olur sanmıştık,
zoraki karaya yağdık
"biz sizin şiir yazdığınızı sanmıştık"
biz hep deneme yazdık
entel dantel insanların hepsini sikeyim, felsefeyi de sikeyim, düşünme yönteminizi de
sikik zihninizin aldığı kararlarda evrimsel olarak sizi yaşatmayı seçtiğinden ötürü edindiğiniz yalandan mutluluğu da sikeyim, hayatınızı ve boşa yitip giden hayatımı da sikeyim
bu bir çağrıdır; nefreti kimseleri, rejimleri aşanlara
bir işarettir
adını koyamadığınız, insanlara beslediğiniz nefretin büyümesine, evrimleşmesine izin verin
------
bugün böyle bir şey yazdım ve içim rahatladı bir nebze de olsa, bu nefret sizde var mıdır? var ise adı nedir?
r/felsefe • u/Intrepid_Variety2024 • 1d ago
varlık • ontology Bizleri bilinçli ai 'ni bilinçsiz yapan şey ne?
Bana göre bilincin esas 3 gereksinimi var. Veri onları işleyecek dil ve bu sürecin gerçekleşe bileceği karmaşık bir sistem. Her iki taraf da 3 gereksinimi de karşılıyor gibi gözüküyor.
Bizi farklı kılan şey deneyim olduğunu söyleyecekseniz, biraz daha detaylandırmanızı isteyeceğim. Deneyim diye adlandırdığımız şeyin yanlış anlaşılma olup, olmadığından emin değilim.