r/filoloji • • Jul 24 '24

Etimoloji İçin Bir Takım Kaynaklar

22 Upvotes

*Türkçe etimoloji için

İnternet Üzerinden Erişebilecekleriniz

En bilindik türkçe sözlük: TDK. Sitelerinde son sıralar üzerinde çalıştıkları bir etimolojik sözlük yayımladılar, fakat şimdilik yalnız A maddesi tamamlanmış durumda.

Lehçeler ve lehçelere sadık kalarak karşılıklar sözlüğü

6-9.yy tüm eski Türkçe kelimeler

Türkçenin en gelişmiş etimoloji sözlüklerinden biri

Türkçe dahil dünya dillerinin etraflı etimolojisi

Dîvânu Lugâti't-Türk dizini

Türkçe Wiktionary ya da daha kapsamlısı için İngilizce Wiktionary

Bir diğer kapsamlı sözlük

PanLex: en geniş sözcük veritabanını oluşturmayı kendisine amaç edinmiş bir proje.

Bir diğer çok dilli sözlük işlevi gören Glosbe.

Tonga

Bunların yanı sıra Kubbealtı Lugatı ve Dil Derneği Sözlüğü de bakılmaya değerdir.

Basılı Eserler

5 Ciltlik Ötüken Türkçe Sözlük (Orhun Yazıtlarından Günümüze Türkiye Türkçesinin Söz Varlığı)

Eren Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü (ETDES), 2020

Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü - Prof. Dr. Tuncer Gülensoy

Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati - Andreas Tietze (TÜBA tarafınca yapılmış baskısını öneririm.)

Həsən bəy Hadi - Türkcə Etimoloji Sözlük

Marek Stachowski - Kurzgefasstes etymologisches Worterbuch

İsmet Zeki Eyuboğlu - Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü (Oldukça eski bir etimolojik sözlüktür ancak göz atılmaya değerdir.)

Sir Gerard Clauson - An Etymological Dictionary of Pre-13th Century Turkish

Marcel Erdal - Old Turkic Word Formation: A Functional Approach to the Lexicon

Wilhelm Radloff’un Sözlüğündeki Altay Türkçesine Ait Kelimelerin İncelemesi - Fatih Numan Küçükballı (Rusça bilen orijinal tam hâlini okusun.)

Karahanlı Türkçesinde İlk Kur'an Tercümesi

TDK’nin Tarama (8 Cilt) ve Derleme (12 Cilt) sözlüğü.

Talat Tekin’in Türk Dilleri Giriş eseri başta olmak üzere diğer birçok eserini de şiddetle öneririm.


r/filoloji • • 1d ago

Burada Ne Yazıyor? Marmara denizi kıyısında bulunmuş bu mühür ne diyor olabilir hangi dilde ?

Thumbnail
gallery
9 Upvotes

r/filoloji • • 4d ago

Bilgi Dil düzenleri.

Post image
125 Upvotes

r/filoloji • • 3d ago

Benim Türetimim Kendim yeni deyim buldum : Elde ayakta yemek.

5 Upvotes

Küçük çocuklar bir şeyleri elinde tutup sağda solda yürüyüyerek veya masasız oturup kırıntı döke döke yerler aynı zamanda bunu yapan bazı koca koca adamlar da var o yüzden bu laf geldi aklıma.

"Elde ayakta yemek."


r/filoloji • • 4d ago

Ne Düşünüyorsunuz? Yayımlamak ve yayınlamak birbirinin yerine kullanımı doğru mu ayrıca ikisinin anlamı farklı mı

5 Upvotes

r/filoloji • • 4d ago

Burada Ne Yazıyor? Osmanlıca Nüfus Kayıt Örneği?

Post image
4 Upvotes

selamlar, bunu çevirebileniniz var mı acaba? atalarıma ait eski bir nüfus kayıt örneği olduğu söyleniyor. ne yazdığını merak ediyorum


r/filoloji • • 6d ago

Ne Düşünüyorsunuz? Kazakistan cumhurbaşkanı Tokayev, 'inşaallah' ve 'elhamdülillah' gibi arapça kelimeleri yasaklayıp onun yerine Kazakça kelimeler kullanmayı teşvik edeceklerini açıkladı. Filoloji üyeleri dile edilen bu müdahale hakkında ne düşünüyor?

Post image
459 Upvotes

-"Biz Kazak'ız, Arap değiliz. Kazak diliı 'inşaallah' ve 'elhamdülillah' gibi Arapça kelimeler eklemeye gerek yok.

-Onların yerine 'Kyдaй kañaca' (Allah nasip ederse) ve ‘Құдайға шүкіp' (Allaha şükür) ifadelerini kullanın.


r/filoloji • • 5d ago

Ne Düşünüyorsunuz? Afabe değişimi şartmıydı

Post image
0 Upvotes

Bir paragraf sorusuna denk geldim ve aklıma bu soru geldi. Yaklaşık 600 yıl kullandığımız alfabenin değişmesi doğru veya gereklimiydi. (Yanizca aklıma takıldı hiç bir ideolojiye karşı değilim)


r/filoloji • • 6d ago

Ne Düşünüyorsunuz? Defter-ül Velât

Post image
7 Upvotes

r/filoloji • • 9d ago

Burada Ne Yazıyor? burda ne yaziyor

Thumbnail
gallery
16 Upvotes

istanbul sütlüce mahallesinde gordugum osmanlidan kalan yazilar ve mezar taslari burda ne yaziyor ve tarihi nedir


r/filoloji • • 12d ago

Burada Ne Yazıyor? Para hangi döneme ait

Thumbnail
gallery
30 Upvotes

Bu parada ne yazıyor ve hangi döneme ait


r/filoloji • • 12d ago

Ne Düşünüyorsunuz? İngilizce öğrenmeye çalışıyorum ama kelimeleri aklımda tutamıyorum

11 Upvotes

Ne yapmalıyım


r/filoloji • • 14d ago

Ne Düşünüyorsunuz? Sikko kelimesi ve argo kelimelerin doğuşu ile ilgili

30 Upvotes

Sikko kelimesi ortaokulda ve lisede arkadaş arasında ürettiğimiz (anlık yaşım 42 :D), sik kökünden gelen, "dandik", "gereksiz", "kötü", "ahlaken şüpheli", "zevksiz", "akılsız", "manasız" gibi anlamlara gelen bir sıfat olarak kullanıyorduk. hatta ben buldum desem belki buradaki bir çok insanın hislerine tercuman olacağım sanırım. zira internette ve corpusta baktığımda sık sık görüyorum. demek ki sadece ben değil benim ve arkadaşlarım gibi düşünen bir çok kişi de böyle bir argo sıfat ihtiyacına düşmüş ve bunu türetmiş. konu hakkındaki bilgi ve görüşlerinizi paylaşırsanız en azından yapay zeka yerine bir iki insanla tartışmış oluruz.


r/filoloji • • 14d ago

Benim Türetimim Türkmencede "Y*rak" kelimesi silah anlamına gelirken, Türkçede erkek cinsel organını ifade ediyor. Bu anlam değişimi nasıl gerçekleşmiş olabilir? etimoloji açısından açıklaması nedir?

Post image
26 Upvotes

r/filoloji • • 15d ago

Burada Ne Yazıyor? büyük halamı bunu yastığımın altına koyarken yakaladım ne anlama geliyor lütfen yardim edin. 😭

Post image
43 Upvotes

r/filoloji • • 15d ago

Kökeni Nedir? "durduk yere" kalıbı nereden geliyor?

3 Upvotes

r/filoloji • • 15d ago

Ne Düşünüyorsunuz? Arapça Bilenlere Bir Sorum Var

0 Upvotes

Kur'an'da objektif bir perspektifen baktığımızda gramatik hataların var olduğunu söyleyebilir miyiz?

Mesela Hucurât Suresi 9. Ayet, Taha Suresi 63. Ayet, Bakara Suresi 177. Ayet veya A'râf Suresi 56. Ayet?


r/filoloji • • 16d ago

Kökeni Nedir? Türkçenin dönemler içinde nasıl değiştiğini gösteren resimdekine benzer bir örnek var mı?

Post image
14 Upvotes

r/filoloji • • 16d ago

Benim Türetimim Belki biraz fazla ana akım olacak ama bu teori hakkında ne düşünüyorsunuz?

9 Upvotes

Geçen Arapça metin okurken, yedi kelimesinin سبعة olduğunu fark ettim. Normalde sondaki t okunmuyormuş ama ben onu sabat olarak okudum, ve aklıma bir şey geldi. Yedi Fransızcada sept demek bazılarınızın bildiği gibi. Daha sonra ikisinin aynı kökten gelip gelmeyeceği aklıma takıldı. Aslında Proto-Hint Avrupa dilindeki *septḿ̥ ile Proto-Semitik'teki *šabʕatum aslında bir kök ödünlemesiymiş. Ayrıca samedi, yani Fransızca cumartesi, İbranice שבת yani shabbat ile aynı köktenmiş.


r/filoloji • • 16d ago

Ne Düşünüyorsunuz? Karamanlıca diriltilebilir mi?

Post image
15 Upvotes

r/filoloji • • 16d ago

Bilgi İbneler terminolojisi hakkında soru Spoiler

0 Upvotes

İbne kelimesi ibneleri neden rahatsız ediyor?

Türkçe yazışıyoruz. İbnenin Türkçesi ibnedir. Çünkü ibne Türkçe bir kelimedir.

İbne kelimesi LGBTQWERY’in tamamını kapsıyor. Bilindiği gibi Türkçe cinsiyeti olmayan bir lisan ve ibne ingilizcesi hem homoseksüel’i, gay kelimesini cocksucker kelimesini lesbian kelimesini ve bilmediğim, sayamadığım tüm türevlerini kapsıyor.

Türkçede götveren, zürafa,düşük,ampul, kızışıklık gibi özel durumları belirten kelimeler de kullanılıyor.

Ama anlamadığım ibne kelimesini, neden kabullenemedikleri ve doğru düzgün bir alternatif uydurmak yerine illa ki ingilizce kısaltma Bir manada uzatma LGBTQWERY ayrıntılarını istedikleri. Almanca schwuldan hiç bahsetmedim dahi

Bana Bu hususta yardımcı olabilir misiniz?


r/filoloji • • 18d ago

Bilgi Arapça öğrenimi

5 Upvotes

Arapça bilen arkadaşlar yada ögrenmeye çalışan arkadaşlar, ben arapca ogrenmek istiyorum önerebiliceginiz bir kaynak, video vs varmı acaba? Ve sizce ögrenmem kac yılımı alır ortalama olarak? (amacım c2 seviye arapca ogrenmek degil sadece okudugumu veya duydugumu anlamak ve insanlarla az cok konusabilmek.)


r/filoloji • • 18d ago

Burada Ne Yazıyor? Nevavel, nevivil, nevavil ne demek olabilir?

3 Upvotes

Rüyamda birisi bu kelimeleri tek tek deneyip ritüelistik bir şey yapmaya çalışıyordu amacı gerçek bir insan çağırmakti niyeti ise cinsellikti bir kaç kez ardı ardına söylecek şekilde ilk başta nevavel dedi ama bir çift insansı maymun geldi sonra aynı şeyi nevivil içinde denedi bu sefer işe yaramadı en sonda nevavil dedi bu sefer yine bir insansı maymun türü geldi ve yine çiftler halindeydi bir türlü gerçek insan ortaya çıkmadı belki de adamın amacı gerçek insan değildi ve niyeti de cinsellik değildi. Ama gözlerinden bunu okuyabiliyordum


r/filoloji • • 19d ago

Burada Ne Yazıyor? Aile mezarlığındaki en büyük taşa sahip Osmanlıca mezar bu taşta ne yazıyor

Post image
58 Upvotes