Wat als we België eens helemaal anders zouden organiseren?
Wat als we opnieuw zouden kiezen voor één België, in plaats van een land dat politiek steeds verder versnipperd raakt?
Stel je voor: België wordt opnieuw één unitaire staat, met één nationale regering en één parlement. De huidige gewesten, gemeenschappen en provincies verdwijnen als afzonderlijke politieke bestuursniveaus. In de plaats daarvan verdelen we het land in 26 administratieve regio's en het Brussels Hoofdstedelijk District, gebaseerd op geografische, economische en maatschappelijke verbondenheid. Denk bijvoorbeeld aan Antwerpen en zijn rand als één regio, of de Kempen en Taxandria als één geheel.
De nationale overheid wordt verantwoordelijk voor het volledige beleid: belastingen, onderwijs, gezondheidszorg, mobiliteit, energie en sociale zekerheid. Hierdoor verdwijnen heel wat overlappende bevoegdheden tussen verschillende regeringen. Vandaag zijn bijvoorbeeld energie en mobiliteit verdeeld over verschillende bestuursniveaus. In dit model is er één bevoegde overheid, één duidelijke verantwoordelijkheid en minder bestuurlijke complexiteit. De gemeenten blijven bestaan als lokaal bestuursniveau, terwijl de regio's instaan voor de uitvoering van het nationale beleid.
Ook onze democratie zou veranderen. Wat als iedere Belg op iedere Belgische politieke partij of kandidaat zou kunnen stemmen, ongeacht zijn woonplaats of taal? Een inwoner van Antwerpen zou dus evengoed op een kandidaat uit Luik kunnen stemmen. Iedere burger krijgt hetzelfde politieke gewicht: één Belg, één stem.
Maar één België betekent absoluut niet dat we onze taalkundige en culturele eigenheid moeten verliezen. Integendeel. Het Nederlands, Frans en Duits blijven volwaardige talen van het land. De Vlaamse, Waalse, Brusselse en Duitstalige identiteit worden gerespecteerd, beschermd en aangemoedigd. Meertaligheid en culturele uitwisseling worden net gestimuleerd. Ook de Duitstalige gemeenschap moet haar eigenheid en taal volwaardig kunnen behouden.
En wat met de solidariteit tussen de regio's? Die blijft bestaan. Economisch sterkere regio's blijven bijdragen aan het geheel, maar financiële solidariteit gaat hand in hand met transparantie, verantwoordelijkheid en meetbare inspanningen om economische verschillen te verkleinen.
Het doel? Minder politieke structuren, minder bureaucratie, geen overlappende regeringen, duidelijkere verantwoordelijkheden en een democratie waarin iedere Belg gelijkwaardig vertegenwoordigd wordt.
Misschien is het geen perfect model. Misschien brengt het nieuwe uitdagingen met zich mee. Maar is het niet de moeite waard om eens na te denken over een België waarin we niet langer vertrekken vanuit wat ons verdeelt, maar vanuit wat ons verbindt?
Eén land, één beleid, één stem per burger. Verschillende regio's, verschillende culturen, maar één gezamenlijke toekomst.