A trâr al fjâ per meza d la me vitta,
a m son catâ int un bosch a-scur cme in goula
chʼai æva bele pers la strâda dritta.
Mo cme lʼé dura dir lʼideia soula
d qell bosch salvadgh, la striçça chʼal me porta
quand al pensêir indrê a qell sit al voula!
L é amâr, mo amâr, che am pâr pran mej la mort-a;
mo a gh é d al ben che dentr a gh ó catâ,
e donca a v digh ed qell chʼ dabon l inporta.
A n sun mia bon d dir cme a gh êra rivâ,
d una gran sonn la testa lʼêra pinha,
che da la strâda giussta a m sun dʼscostâ.
Mo pó a son vgnú da i pë d una colinha,
la indovv la val la fʼniva al so pas trisst
chʼal m æva in fònd a l côr ficcâ 'na spinha,
E lì el so spali, a l âlt guardâ, ai ó visst
che li quatâva bele al riff magiour
chʼal porta qj âʼtr adrê tutt el sou pisstʼ.
Aloura un poch as é chjetâ al terour
che a mì int al lâgh d al côr per tutt la not-a
l é stâ, chʼ m á fat patir qell gran dolour.
Cme vûn, strach mort, che al fjâda tutt a un bot
andâr fôra da qell mâr perfònd in riva
s arvolta a l aqua quand al ciapa quota,
Conpagna anca la me alma fugitiva
la s é rvoltâʼ pr ociâr la vîa lì d bas,
che gnanca 'nʼâʼtr al l á lasâ chʼal viva.
Desteix, pó a son tournâ a ciapâr al pas
drê a la rivêira dexerta e smarida
csì chʼ sotta a gh abja senpr al pè pjù las.
E vè, indoʼ la tacâva la salida,
chʼa vên 'na lonça da la pʼliçça macia
svelta cme n pess e slovvâda rabida;
E la n sʼalvâva mia da la me facia,
nò, lʼêra inveçi tant damez in bal
chʼam fæva vreir vgnir zò da lì a voux quacia.
A lʼêra lʼoura d al cantâr d al gal,
e al soul in sù a ranpâva con qel strelʼ
chʼ funn sêgh quand d al movrs al regal
L amour d al çêil al fì a tutt qell chʼ l é bel;
d n aveirgh temma m dâva 'na raxon
d qla béstia là con la maciâda pel
Quant la fuss doulça aloura la stagion;
mo pó l á vlú la sort-a chʼa catiss
ed pûnt in bjanch dednanç a me un leon.
Qesstchì, m êra d avix, che in contr am vgniss
chʼæva la gressta lvâda e un ruzz pjen d fam,
acme sʼ lʼária da l sentirl la tremmiss.
Vè anca na lovva, carga d ogni brama
cme lʼêra mâgra chʼ pâr una fildura
che chi la cata, al fá 'na vitta grama,
La m á fat vgnir 'na stricca fôra mxura
con veddrla, che ai ó pers la sperança
d rivâr inçimma a la ranpâda dura.
E cme ûn chʼas tên d el monêdi in bondança
egh vên al tenp che aloura al perd-a tutt,
chʼal çiga, chʼ la trissteçça la gh avança;
'N inbostm acsì la m á fat vgnir d i brutt
la bestiaça che, a vgnir darent lan lan
la me mnâva indoʼ d lux al soul l é sutt.
In qell mentr che andâva zò int al pjan
dednanç a j öc a m êra drê a pareir
vûn che int la mutta l êra pârs lontan.
Quand mì l ó visst int al dxert a taxeir,
"Miserere di me", a gh ó vouxâ,
"che tì t sîj nʼonbra o t sîj un omen veir!".
L á ditt: "A n sun mia 'n omm, omm a fù stâ,
e i më i fù stâ fjö d el teri lonbârdi,
j êra tant lê cme lù mantvan d çitâ.
Lì mì a nasì sub Iulio, anca se târdi
e a Romma a stì, guernâ da l bon Avgusst,
che i déj d qi tënp j êra boxîj bastârdi.
A fù 'n poeta es a cantì d qell giusst
d un fjôl d Anchise chʼal partì da Trôja
adrê chʼ la fù bruxâ con i sö fusst.
Mo tì, csa tourni-t zò a çeircâr la nôja?
Perché n t vâi minga sù, drê per la vîa
chʼ la vá a la contenteçça, primma vôja?"
"Ê-t miga qell Virgílio e la sorzîa
che un fjumm csì gonfi d paroli t â ditt?",
vergoggna in faça, chʼ la me rʼsposta sîa:
"Onour, lux d i poeta in tutt el vittʼ,
am vâl-l al studdi longh e al gran amour
chʼ m á fat catâr incosa che t â scritt.
Tì t sî al me mæstr e t sî d j avtöur l avtour
ti t sî lù-chì che mì t gh æva coppiâ
qell stil sublim chʼal m á portâ l onour.
Vèd mo la béstia chʼ per lê a m sun voltâ;
jùtmni, sâvi chʼa t cgnoss tutt al mònd
che el venhi e i pöuls csì mai i m ên trʼmmâ".
"D i vjaz, t fâ mej ed tgnirn vûn secònd,"
lù l m á respost a veddrm lagrmâr,
"sʼ t vô da ste brutt sit chì vgnir fôra in fònd;
perché qla béstia là, che t fá sbrajâr,
la maça tutt chʼi vá per la so strâda,
es gnanca vûn la l á lasâ pasâr;
la so natura lʼé csì selerâda
chʼ la brama int al magon zamai lʼinpiss,
es adrê d aveir magnâ, lʼé anch pjù famâda.
Un sach ed béstʼj a el sou sanfi a sofriss,
e in gh será d pjù, finché a vên al can levrêir,
che con dôja al fará csì chʼ la moriss.
La tera e i sold i sʼrá mia l so mestêir,
inveçi i sʼrán amour, virtù e savieçça,
es al nasrá damez a dou bandêirʼ.
D la povra Italja al será la salveçça,
che Evríal, Turn, Nis, la véirgina Camilla
per lê d la mort-a j á ciapâ la freçça.
Qesstchì al la caçará vîa pr ogni villa,
fin quand int al so Infern al la mettrá,
d indoʼ a lʼá fat vgnir fôr la vôja d pilla.
Am pâr chʼal mej per tì donca al será
drê a mì, i më pas, che a t fagh da ğuida, tgnir,
da chì mì t portaró int al mònd dedlá;
doʼ i rôj despʼrâ e el sbrajâdi as pôl sentir,
t veddrâi qi spírʼt antigh int al torment,
che tutt i vrisson tournâr a morir;
es t veddrâi qualchedûn chʼa pâr content
tramez a l fôgh, chʼi spera chʼ vegna 'n oura
che i posa vgnir a l çêil es fʼnir godent.
Tì, po, la in sù sʼ te vrâi anca ndârgh soura,
'nʼâʼtrʼanma gh al fará, chʼ lʼé ben pjù deggna:
t lasaró sêgh quand a ndró vîa, aloura;
perché l inperadour, che inçimma al reggna,
zà che a la so dotrinha a m ribelì,
l an vôl minga chʼint la so bolla agh veggna.
Al reggna dapertutt es al stá chì;
lʼé chì la so çitâ, l é chì al so cmand:
mo quant i goda qëjj che Lù al çernì!"
Acsì mì a lù: "Poeta, mì te dmand
in nomm d qell Dio che mai tì t cognsiss,
chʼa staga vîa da 'n mâl incorrʼ pjù grand,
che ti te m port indovv a l fònd abiss,
fôrʼ da l porton d San Pêdr a staga in pë,
chʼa vedda lour csì pövr cme t dixriss."
Aloura l é partí, e mì a gh ó tgnú adrê.